Tiếp tục ổn định, phát triển thị trường lao động các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất UAE

Với số tiền thu nhập khổng lồ do xuất khẩu dầu mang lại, chính phủ UAE đang đầu tư xây dựng nhiều công trình phát triển kinh tế, xã hội to lớn. Các công trình hạ tầng cơ sở, công nghiệp dầu khí, nhà ở, các trung tâm thương mại… đang được khẩn trương xây dựng tại Abu Dhabi, Dubai và các Tiểu vương quốc khác. 1/3 số cần cẩu lớn nhất thế giới đang hoạt động tại UAE, biến đất nước này thành một trong những công trường xây dựng lớn nhất thế giới.

Trong số 5,6 triệu dân số của UAE chỉ có 800 ngàn là người bản địa, số còn lại 4,8 triệu người là lao động nhập cư. Hiện nay có 1,5 triệu người Ấn độ, 1 triệu người Pakistan, 1 triệu người Bagladesh, 300 ngàn người Philippines, 300 ngàn người Nepal, 300 ngàn người Indonesia, 300 ngàn người Trung Quốc….đang sinh sống và làm việc tại UAE. Để thực hiện được những dự án đầy tham vọng trên, hàng năm UAE cần một số lượng lao động rất lớn, kể cả có nghề và lao động giản đơn. Theo kế hoạch, trong vòng 5 năm tới, riêng Tiểu vương quốc Abu Dhabi cần thêm 300 ngàn lao động làm việc trong lĩnh vực xây dựng. UAE là một trong những thị trường nhập khẩu lao động lớn ta cần quan tâm khai thác.

So với các thị trường lao động khác ở châu Á như Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản….lương trả cho lao động nước ngoài ở UAE không cao, nhưng khá ổn định. Người lao động được đối xử tốt. Đặc biệt, chính phủ UAE mới đây đã ban hành nhiều chính sách, quy định và có nhiều biện pháp bảo vệ quyền lợi của người lao động như đóng cửa các khu nhà ở không đủ các điều kiện vệ sinh tối thiểu, phạt nặng các chủ sử dụng lao động không trả lương đúng hạn cho người lao động, cấm đưa lao động ra làm việc ngoài trời trong những tháng hè nắng nóng…..Những chủ sử dụng lao động vi phạm các quy định này phải chịu các hình phạt rất nặng, kể cả việc rút giấy phép hoạt động. Thêm vào đó, việc ký kết Biên bản thỏa thuận về hợp tác lao động giữa 2 chính phủ Việt Nam và UAE ngày 17/2/2009 trong chuyến thăm UAE của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc đưa lao động Việt Nam sang làm việc tại UAE cũng như việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động. Những biện pháp này đã làm cho người lao động yên tâm đến làm việc tại UAE.

Hiện nay tổng số lao động Việt Nam làm việc ở UAE mới chỉ trên dưới  15 ngàn người, một tỷ lệ rất thấp so với 4,8 triệu người nước ngoài đang làm việc tại đây và đáp ứng được một phần không đáng kể nhu cầu lao động của UAE. Tuy 15 ngàn người là con số còn hết sức khiêm tốn, nhưng đáng mừng là con số này ngày càng tăng. Đặc biệt, năm 2009, do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, nhiều thị trường lao động khác trên thế giới bị thu hẹp hoặc đóng cửa đối với lao động Việt Nam, thì thị trường UAE vẫn mở rộng cửa đón lao động của ta. Trong năm 2009, ta đã đưa được 4.953 người sang UAE làm việc so với 2.845 người năm 2008, tăng hơn 2000 người. Bên cạnh các lĩnh vực truyền thống như lao động xây dựng, nhà máy, cơ khí, lao động Việt Nam đã thâm nhập vào các lĩnh vực mới như nhà hàng, khách sạn, bán hàng tại các trung tâm thương mại và mới đây nhất là trong lĩnh vực bảo vệ. Đây là một kết quả rất khả quan, đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu và nền kinh tế UAE gặp không ít khó khăn.

 UAE là một thị trường lao động lớn, điều kiện làm việc, ăn ở khá tốt, thu nhập ổn định, phù hợp với lao động của ta. Để giữ vững và mở rộng được thị trường đầy tiềm năng này, chúng ta cần làm tốt hơn nữa các công việc sau đây:

1) Công tác đào tạo tay nghề và giáo dục định hướng cần được đặt lên hàng đầu. Trên tinh thần cầu thị, chúng ta cần thừa nhận một thực tế rằng tay nghề của lao động ta chưa cao, nhất là khi tiếp cận với những máy móc thiết bị tiên tiến còn nhiều bỡ ngỡ, ngoại ngữ kém. Ý thức tổ chức kỷ luật, tôn trọng nội quy, pháp luật của nước bạn nhìn chung là tốt, nhưng vẫn còn nhiều bất cập. Nhiều vụ đánh nhau, nấu rượu, đình công, ăn cắp, bỏ trốn ra làm việc bên ngoài…..vẫn thường xuyên xảy ra. Một số chủ sử dụng lao động bắt đầu ngại nhận lao động Việt Nam. Tình hình này cần phải được chấn chỉnh ngay để lấy lại niềm tin cho các chủ sử dụng lao động.
 
2) Về lâu dài ta nên chú trọng đào tạo và xuất khẩu lao động, chuyên gia có tay nghề cao. Các nhân viên quản lý, phục vụ khách sạn, bán hàng trong siêu thị, thư ký, nhân viên bảo vệ ….  Điều kiện làm việc ở đó tốt hơn và được trả lương cao hơn công nhân xây dựng. Ở Abu Dhabi có một số người Việt Nam làm chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ thông tin được bạn hết sức coi trọng  và trả lương rất hậu hĩnh lên tới 20-25 ngàn đô la/tháng.
         
3) Các doanh nghiệp không nên chạy theo lợi nhuận, đi về các địa phương thu gom những người không có nghề về đào tạo qua loa rồi ký hợp đồng đưa sang UAE làm việc. Chúng ta nên rút ra bài học kinh nghiệm từ việc đưa lao động ồ ạt sang Qatar để tránh lặp lại tình hình này tại UAE.
     
4) Các doanh nghiệp đưa lao động sang UAE cần chịu trách nhiệm trước Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội về tuyển dụng lao động có trình độ tay nghề và phẩm chất đạo đức tốt, có trách nhiệm đối với người lao động kể từ khi họ xuất  cảnh cho đến khi hết hợp đồng về nước. Trong thời gian làm việc ở nước ngoài, nếu người lao động nào vi phạm luật pháp của nước bạn bị đuổi về nước trước thời hạn, không những bản thân người lao động phải chịu bồi thường mọi thiệt hại, chịu hình thức kỷ luật nghiêm khắc, mà công ty tuyển dụng cũng phải chịu trách nhiệm thay thế người ngay bằng chi phí của mình. Nếu có nhiều người vi phạm thì Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội có thể xem xét rút giấy phép hoạt động.

5) Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, trước hết là Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Bộ Ngoại giao, Đại sứ quán Việt Nam tại UAE, các doanh nghiệp xuất khẩu lao động để quản lý chặt chẽ việc ký kết hợp đồng, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động, giải quyết kịp thời những vấn đề vướng mắc nảy sinh. Muốn làm tốt nhiệm vụ này, các doanh nghiệp cần đăng ký hợp đồng và danh sách lao động tại Phòng Lãnh sự của Đại sứ quán. Hiện nay, do không có ai đăng ký, Đại sứ quán không biết có bao nhiêu doanh nghiệp tham gia vào việc đưa lao động sang làm việc và có bao nhiêu người đang làm việc tại UAE. Trong tình hình như vậy Đại sứ quán gặp rất nhiều khó khăn trong công tác bảo hộ lãnh sự, bảo hộ công dân.

Xuất khẩu lao động là một công việc phức tạp liên quan tới con người, nếu ta làm tốt sẽ cải thiện nhanh đời sống của người lao động, đem lại nguồn thu nhập ngoại tệ không nhỏ cho đất nước, góp phần nâng cao uy tín, hình ảnh đất nước và con người Việt Nam, tăng cường quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa ta và UAE. Ngược lại, nếu ta làm không tốt sẽ đem lại những hậu quả xấu không thể lường hết được.

Măc dù có nhiều khó khăn, chúng tôi tin tưởng rằng với kinh nghiệm đúc kết được trong 30 năm xuất khẩu lao động, với sự chỉ đạo của chính phủ mà trực tiếp là Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, với cố gắng và tinh thần trách nhiệm cao của các doanh nghiệp được giao nhiệm vụ đào tạo và xuất khẩu lao động, chúng ta chắc chắn sẽ làm tốt hơn công tác này trong thời gian tới.

Nhân dịp kỷ niệm 30 năm thành lập Cục Quản lý Lao động Ngoài nước, 03/1/1980 – 03/1/2010, thay mặt Đại sứ quán Việt Nam tại UAE, chúng tôi xin chúc Cục Quản lý Lao động Ngoài nước thu được nhiều thành tích to lớn hơn nữa, góp phần tạo công ăn việc làm, tham gia tích cực vào chương trình xóa đói giảm nghèo cho người lao động

Ảnh: Lao động của công ty Airseco đang làm việc trên công trường tại Dubai